Τι είναι η περιοδοντική νόσος; Τύποι περιοδοντικών νοσημάτων

Η περιοδοντική νόσος, συμπεριλαμβανομένου της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας, είναι μια φλεγμονή που αν δεν αντιμετωπισθεί μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε απώλεια δοντιών. Κύρια αιτιολογία της νόσου είναι η μικροβιακή πλάκα, που προκαλεί χρόνια φλεγμονή στα ούλα και στο οστό που στηρίζουν τα δόντια. Μάλιστα, η περιοδοντική νόσος αποτελεί την κύρια αιτία απώλειας ή εξαγωγής δοντιών σε ενήλικες παγκοσμίως.

Τι ακριβώς συμβαίνει στην περιοδοντική νόσο;
Η περιοδοντική νόσος προκαλείται κυρίως από τη μικροβιακή ή αλλιώς οδοντική πλάκα. Η οδοντική πλάκα είναι μια συνάρθροιση βακτηρίων (μικροβίων), που αναπτύσσεται στα δόντια και γύρω από αυτά. Συσσωρευμένη η πλάκα αυτή απελευθερώνει τοξίνες που οδηγούν σε φλεγμονή των ούλων ή αλλιώς ουλίτιδα. Όταν η πλάκα σκληρύνει, χαρακτηρίζεται ως τρυγία, κοινώς πέτρα.

Ουλίτιδα
Η ουλίτιδα είναι η ηπιότερη μορφή περιοδοντικής νόσου. Προκαλεί στα ούλα ερυθρότητα, οίδημα (πρήξιμο) και αιμορραγία. Δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου δυσφορία στο στάδιο αυτό. Είναι πλήρως αναστρέψιμη φλεγμονή με επαγγελματικό καθαρισμό και καθημερινή στοματική υγιεινή.

Όταν η ουλίτιδα δεν αντιμετωπίζεται, οδοντική πλάκα και πέτρα σταδιακά 'τρυπώνουν' υποουλικά (κάτω από το ορατό επίπεδο των ούλων) και προκαλούν μια διεύρυνση του φυσιολογικού χώρου που υπάρχει ανάμεσα στα δόντια και τα ούλα (ουλοδοντική σχισμή) με αποτέλεσμα να σχηματίζεται ο περιοδοντικόςθύλακος και να επιδεινώνεται η περιοδοντική φλεγμονή. Στη φάση αυτή η φλεγμονή προσβάλλει όλο και περισσότερο την οστική στήριξη των δοντιών. Η απώλεια αυτή οστού είναι κατά κύριο λόγο ΜΗ ΑΝΑΣΤΡΕΨΙΜΗ. Η παραπάνω ολέθρια διαδικασία για τα ούλα και το οστό περιγράφεται με τον όρο περιοδοντίτιδα και αρχικά εξελίσσεται με πολύ ήπια και δυστυχώς ανώδυνα συμπτώματα. Στην πορεία της όμως, αν δεν αναχαιτιστεί, η περιοδοντική αυτή φλεγμονή οδηγεί σε κινητικότητα, μετακινήσεις ακόμη και σε απώλεια δοντιών.

Περιοδοντίτιδα
Υπάρχουν διάφορες μορφές περιοδοντίτιδας. Οι πιο κοινές είναι οι παρακάτω

  • Επιθετική περιοδοντίτιδα εμφανίζεται σε κατά τα άλλα υγιείς νεαρούς ασθενείς και χαρακτηρίζεται από ταχύ ρυθμό εξέλιξης και οικογενειακή συνάρθροιση
  • Χρόνια περιοδοντίτιδα είναι η πιο κοινή μορφή και εμφανίζεται κυρίως στους ενήλικες μετά τα 30 (αν και μπορεί να εμφανισθεί σε οποιαδήποτε ηλικία).Εξελίσσεται με βραδύ ρυθμό, που εναλλάσεται με περιόδους ταχείας εξέλιξης
  • Περιοδοντίδα γενικών νοσημάτων συστηματικά νοσήματα όπως καρδιακή νόσος, διαβήτης και αναπνευστική νόσος συνδέονται με τη μορφή αυτή
  • Νεκρωτική περιοδοντίτιδα χαρακτηρίζεται από τη νέκρωση των ούλων και του οστού. Συνήθως παρατηρείται σε ανοσοκατασταλτικούς ασθενείς και φορείς του HIV

Η περιεμφυτευματική ουλίτιδα και η περιεμφυτευματίτιδα είναι οι αντίστοιχες φλεγμονές που αναπτύσσονται γύρω από τα οδοντικά εμφυτεύματα.

 

Παράγοντες επικινδυνότητας

Κύρια αιτιολογία της νόσου είναι η μικροβιακή πλάκα. Παράλληλα, όμως,υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που επηρεάζουν την υγιεία των ούλων και προδιαθέτουν αρνητικά επιβαρύνοντας την πορεία και πρόγνωση της περιοδοντικής νόσου.

Οι κυριότεροι από αυτούς είναι

  • Η ηλικία
  • Το κάπνισμα & η χρήση καπνού
  • Το οικογενειακό ιστορικό (γενετικός παράγοντας)
  • Άλλα γενικά νοσήματα (καρδιαγγειακή νόσος, διαβήτης, ρευματοειδή αρθρίτιδα)
  • Το άγχος
  • Ορισμένες κατηγορίες φαρμάκων (αντικαταθλιπτικά, αντιυπερτασικά, αντισυλληπτικά)
  • Ορμονικές διαταραχές (εφηβεία, εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση)
  • Σφύξιμο ή τρίξιμο των δοντιών
  • Κακή διατροφή & Παχυσαρκία

 

Συμπτώματα περιοδοντικής νόσου

Η περιοδοντική νόσος εξελίσσεται συχνά «σιωπηλά», με την έννοια ότι τα συμπτώματα της φλεγμονής δεν εμφανίζονται από νωρίς αλλά σε αρκετά προχωρημένο στάδιο της νόσου.
Υπάρχουν όμως διάφορα χαρακτηριστικά σημεία, που μπορούν να λειτουργήσουν προειδοποιητικά και να μας προτρέψουν στην περιοδοντική εξέταση.

  • Κόκκινα, πρησμένα ή/και ευαίσθητα ούλα
  • Αιμορραγία κατά το βούρτσισμα, χρήση νήματος ή/και μάσηση σκληρής τροφής
  • Ούλα που έχουν υποχωρήσει ή απομακρύνονται από τα δόντια, με αποτέλεσμα τα τελευταία να φαίνονται μακρύτερα
  • Μετακίνηση ή/και κινητικότητα των δοντιών
  • Επίμονη στοματική κακοσμία (δυσάρεστη αναπνοή)
  • Αλλαγή στον τρόπο που τα πάνω δόντια έρχονται σε επαφή με τα κάτω δόντια
  • Αλλαγή στην εφαρμογή μερικών οδοντοστοιχιών
  • Πύον μεταξύ των ούλων και των δοντιών
  • Έλκη στο στόμα ή/και πόνος αλλού στο στόμα 

 

Περιοδοντική Νόσος & Γενική Υγιεία

Σύμφωνα με έρευνες, η περιοδοντική νόσος σχετίζεται και αλληλεπιδρά με διάφορες άλλες ασθένειες.

Για πολλά χρόνια θεωρούσαν τα μικρόβια της νόσου ως υπεύθυνα του συσχετισμού αυτού. Νεώτεραόμως στοιχεία υποδεικνύουν τη φλεγμονή που αναπτύσσεται ως τον κύριο λόγο που η περιοδοντική νόσος συνδεέεται με αρκετά γενικά νοσήματα. Έτσι θεραπεύοντας τη περιοδοντική φλεγμονή,όχι μόνο ελέγχεται η περιοδοντική νόσος αλλά παράλληλα διευκολύνεται και ο έλεγχος άλλων χρόνιων φλεγμονωδών παθήσεων.

  • Σακχαρώδης Διαβήτης οι διαβητικοί ασθενείς έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης περιοδοντικής νόσου, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει τη ομαλή ρύθμιση του σακχάρου και επιδεινώνει τις όποιες διαβητικές επιπλοκές
  • Καρδιαγγειακή νόσος η περιοδοντική νόσος αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών ενοχλήσεων και εμφράγματος, ενώ επιδεινώνει υπάρχουσα καρδιαγγειακά προβλήματα
  • Αναπνευστική νόσος η περιοδοντική νόσος αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης αναπνευστικών παθήσεων όπως πνευμονία
  • Οστεοπόρωση η περιοδοντική νόσος επηρεάζεται από την απώλεια οστού στις γνάθους λόγω οστεοπόρωσης
  • Καρκίνος η περιοδοντική νόσος συσχετίζεται με ορισμένους τύπους καρκίνου στους άνδρες

 

Περιοδοντική νόσος σε Γυναίκες & Παιδιά

Η υγιεία των περιοδοντικών ιστών στις γυναίκες μπορεί να επηρεαστεί από ορμονικούς και μη παράγοντες σε διάφορες χρονικές περιόδους της ζωής τους, όπως .

  • Εφηβεία
  • Έμμηνος ρύση
  • Εγκυμοσύνη
  • Εμμηνόπαυση

Κατά τις περιόδους αυτούς ενδέχεται να υπάρχουν αυξημένα ποσοστά εμφάνισης ουλίτιδας, περιοδοντίτιδας ή/και ουλοστοματίτιδας, ενώ τελευταία υπάρχουν ενδείξεις για συσχέτιση της περιοδοντικής νόσου με τον πρόωρο τοκετό.

 

Τύποι περιοδοντικής νόσου σε παιδιά & κύρια συμπτώματα

Οι παρακάτω μορφές νόσου αφορούν τα παιδιά & εφήβους

  • Χρόνια Ουλίτιδα είναι συχνή φλεγμονή στα παιδιά. Εύκολα θεραπεύσιμη και τελείως αναστρέψιμη. Όμως, αν δεν αντιμετωπισθεί, μπορεί να εξελιχθεί σε πιο προχωρημένες μορφές περιοδοντικής νόσου
  • Εντοπισμένη Επιθετική Περιοδοντίτιδα εμφανίζεται συνήθως σε εφήβους και νεαρούς ασθενείς, ακόμη και με πολύ καλή στοματική υγιεινή. Προσβάλλει συνήθως συγκεκριμένα δόντια και έχει ταχεία εξέλιξη
  • Γενικευμένη Επιθετική Περιοδοντίτιδα μπορεί να ξεκινήσει και από την εφηβεία, προσβάλλει πολλαπλά δόντια και χαρακτηρίζεται από μεγάλης έντασης φλεγμονή ταχείας εξέλιξης.

Κύρια Συμπτώματα

Τα παρακάτω συμπτώματα υποδεικνύουν την ανάγκη για περιοδοντική εξέταση του παιδιού

  • Αιμορραγία των ούλων αυτόματη ή/και κατά το βούρτσισμα, χρήση νήματος
  • Οίδημα (πρήξιμο) «φουσκωμένα» και έντονα κόκκινα ούλα
  • Υφίζηση (υποχώρηση ούλων) «απογυμνώνοντας» τις ρίζες των δοντιών
  • Κακοσμία στόματος (δυσάρεστη αναπνοή) επίμονη, ακόμη και μετά το βούρτσισμα και το φαγητό